NHÂN QUẢ
I.- TIỂU DẪN:
Nhân Quả là học thuyết của nhà Phật chẳng những lư giải được toàn bộ thế
giới hiện tượng và tâm linh mà có công năng đưa chúng ta đến chân lư. Giải
thoát, giác ngộ đạo lư vô thượng Bồ đề. V́ một lẽ giản dị là thấy chúng xoắn
xít với nhau như những móc xích, từ đó ta loại dần những xấu ác mê si để tái
tạo các việc thiện lành tốt đẹp sáng suốt.
Tin đạo lư nhân quả là xa ĺa mê tín dị đoan, xa ĺa trời thần quỷ vật, sống
tự tín, tự chủ để tích cực phục vụ nhân sinh xă hội. Bởi lẽ đó người ta bảo:
Đây là đạo lư nhân bản rốt ráo. Để xây dựng một nhân sinh quan tốt đẹp ta
phải t́m hiểu rốt ráo đạo lư nầy.
II.- ĐỊNH NGHĨA:
- Nhân: Là năng lực tác tạo có khả năng h́nh thành ra quả.
- Quả: Là kết quả - Là sự h́nh thành của tiến tŕnh phát triển năng lực của
nhân. Cụ thể như ăn phải thức ăn sống hay hư vữa th́ bị tiêu chảy (tháo dạ).
Chăm chỉ học tập th́ thi cử đổ đạt cao. Nay ta trồng cây mai kia cây lớn ta
được ăn quả. Nay ta tinh tấn tu tŕ, tương lai ta được giải thoát khỏi tử
sinh khổ đau và muộn phiền.
Nhân và Quả, là hai trạng thái nối kết nương nhau mà có. Nếu không có Nhân
th́ không có Quả và ngược lai.
III.- NỘI DUNG:
1.- Nhân nào Quả nấy: Nhân quả cứ như bóng với h́nh. Gieo hạt đậu được cây
đậu, gieo nhân tốt được quả lành, gieo nhân dữ gặt quả ác. Gây nhân sát sanh
th́ đoản mạng (yểu tử), keo kiệt th́ quả là nghèo đói, gieo nhân bố thí th́
được giàu sang tốt đẹp.
2.- Nhân đơn thuần không thể sanh quả: Nhân phải có nhiều điều kiện phụ trợ
gọi là duyên th́ vạn hữu mới được dựng lập tồn tại và phát triển. Luật Nhân
quả cũng không thoát ra ngoài lư nhân duyên. Nếu các bậc Cổ Đức, Lịch Đại Tổ
Sư thường dạy rằng: "vạn vật do nhân duyên mà có, do nhân quả mà thành". Dụ
như hạt lúa muốn trở nên cây lúa phải có đất tốt, nước, độ ẩm thích hợp,
phải có ánh sáng mặt trời và người nông phu hoàn tất các công đoạn nhân
duyên thích hợp, hạt lúa mới nẩy mầm phát triển và thành bụi lúa. Ngược lại
để hạt lúa lên viên đá, bao lâu cũng chỉ là hạt lúa và hư nát không thể sanh
quả được.
3.- Trong Nhân có Quả, trong Quả có Nhân: Trong cây lúa đă có triển vọng
những hạt lúa được phát sinh và trong hạt lúa đă nuôi mầm cây lúa được h́nh
thành. Đó là một chân lư.
4.- Nhân quả trong đạo lư duyên sanh: Vô Minh sanh Hành, Hành sanh Thức,
Thức sanh Danh Sắc: Vô Minh + Hành là Nhân ở quá khứ. Thức + Danh Sắc là Quả
ở hiện tại và chính Quả hiện tại lại là Nhân của tương lai. Do vậy ta có thể
nói trong Vô Minh có Hành, và trong Hành có Vô Minh (mục 3 đă nói ở trên)
5.- Nhân quả đồng thời: Tức Nhân Quả nối tiếp xảy ra ngay trong hiện tại. Dụ
như đánh vào mặt trống ta nghe tiếng "Bầm", đánh vào cái chuông ta nghe
tiếng "Boong".
6.- Nhân Quả khác thời: Mau chậm không giống nhau, như gieo cây lúa 3 tháng
mới đến mùa lúa chín. Trồng cây mít 3 năm mới có quả, trồng cây gơ 15 - 20
năm sau mới có gỗ được v.v. . . Do vậy, có kẻ xấu ác mà vẫn giàu có an b́nh
ở hiện tại v́ c̣n hưởng được quả lành ở quá khứ. Người lành bị lao đao v́
đang phải thọ quả xấu do nhân tạo tác ở quá khứ?
7.- Nhân quả đối với con người: Luật nhân quả chi phối mọi hiện tượng trong
vũ trụ. Trong đó có con người chúng ta. Như mục 4 Đạo lư Nhân quả trong
duyên sanh - tuần lưu chuyển đổi trong suốt ba thời quá khứ, hiện tại và vị
lai triền miên không dứt. Cho nên người Huynh trưởng chúng ta không nên rơi
vào ba cực đoan sai lầm, tà kiến: Chấp đoạn - chấp thường và thuyết số mệnh
do Thượng đế chi phối.
Nên nhớ mọi tư duy, suy nghĩ, nói năng và hành động đều tạo nên nhân hay c̣n
gọi là nghiệp nhân hoặc Chủng tử. Tất cả đều được tàng chứa vào A lại Da
thức. Nếu có nhân duyên thuận lợi sẽ phát sanh ra hiện hành là nghiệp quả.
Nghiệp quả thành kỹ sư, bác sĩ là do nghiệp nhân chọn ngành, chăm học mà
thành tựu. Nghiệp quả là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát là do nghiệp nhân lập
nguyện và tinh tấn hạ thủ tu tŕ mà nên.
Hễ có tạo nhân tất có thọ quả điều đó đă được khẳng định. Sở dĩ chúng ta là
con người sinh ra trong đời chịu nhiều đau khổ phiền muộn v́ hành ở quá khứ
bị vô minh che lấp, vậy hành ở hiện tại phải siêng năng tinh cần học tập bỏ
điều ác, hành điều thiện lành tốt đẹp để đi lên các quả vị Thanh văn, Duyên
giác , Bồ tát, Phật. Nếu thoái xuất biếng lười sẽ đi xuống các cănh đói khát
lo sợ đau buồn, là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Từ đó ư thức rơ hạnh phúc an
lạc hay khổ đau đều do chính ta tạo tác nên. Không có một đấng thần linh nào
ban phúc giáng họa cả. Tuy nhiên trong quá tŕnh tạo tác nghiệp, nhân c̣n bị
ảnh hưởng của hoàn cảnh môi trường chi phối, đó là luật tương quan, tương
duyên. Phật nói rất rơ trong phần nghiệp báo.
Các câu ca dao "Aên trái nhớ kẻ trồng cây" - "Gần mực th́ đen, gần đèn th́
sáng" mang trọn vẹn nhận thức nầy.
IV.- KẾT LUẬN:
Là Phật tử phải tin vào Nhân quả. Tin nhân quả th́ phải: TIN PHẬT - TIN PHÁP
- TIN TĂNG - TIN VÀO GIỚI LUẬT. Đó là 4 cơ sở xây dựng chánh tín.
Biết chắc chết chỉ là một chuyển đổi thân mạng trong ḍng sinh mệnh bất diệt.
Từ đó tác tạo nghiệp nhân đi lên đến chỗ giải thoát, giác ngộ an vui .
Nhân mà thiếu duyên, quả không thành. Đó là lư duyên sanh. Là một Huynh
trưởng trong một tương lai gần sẽ là người đứng đầu một đơn vị giáo dục.
Chẳng những giữ vững 4 bất hoại tín ở trên mà c̣n cấy vào tâm hồn các em
Đoàn sinh. Là môi trường tập hợp những thuận duyên thiện lành tốt đẹp, rất
thích hợp cho việc rèn luyện cá nhân để xây dựng gia đ́nh và cải tạo xă hội
ngày một an vui b́nh đẳng thạnh vượng và hạnh phúc. Phải coi nhau như những
bạn lành, sách tấn nhau, yêu thương kính trọng nhau, giúp đỡ nhau, keo sơn
gắn bó hỗ trợ để ngày một hoàn thiện tốt đẹp, tích cực phục vụ chúng sanh
thành toàn đạo nghiệp.
|
