LỬA TRạI
I.- NGUỒN GỐC:
Ngàn xưa, loài người đang ở trong t́nh trạng bán khai, sống từng b lạc, khi
mới t́m ra ngọn lửa, sung suớng vô cùng. Họ đốt lên để lưu giữ, vừa ngăn
ngừa thú dữ và để cảnh núi rừng bớt rùng rợn khi về đêm.
Đến khi con người biết sống thành gia đ́nh, ngọn lửa vẫn là nguồn vui của
gia đ́nh. Tối đến, nhất là về mùa mưa, cả nhà làm việc quanh ngọn lửa hoặc
là chuyện tṛ với nhau.
Những thợ rừng, từng đoàn thám hiểm hay dân sơn cước ban đêm muốn tránh thú
dữ, muốn giải trí chung vui, cũng bắt chước người xưa đốt lửa.
Ngày nay, các đoàn thể thanh niên, mỗi khi đi cắm trại, buổi tối cũng họp
vui quanh lửa sau một ngày hoạt động.
II.- Ư NGHĨA:
1.- Lửa trại là một cuộc họp vui, thân mật có hiệu lực gây thiện cảm giữa
mọi người, tạo những kỷ niệm khó xóa mờ trong cuộc sống.
2.- Lưả trại là một cuộc giải trí thanh cao, giúp đoàn viên phát triển những
tính tốt đẹp, kích động ḷng ngưỡng m tôn kính Phật đà.
III.- MụC ĐÍCH:
1.- Mục đích huấn luyện:
- Gây ư thức đạo hạnh thiết tha với lư tưởng.
- Gây tinh thần yêu nước.
- Sửa đổi tánh xấu, tạo đức tính tốt cho Đoàn sinh: Ai nhút nhát ít nói cho
đóng vai hoạt động nói nhiều, người nào nhu nhược, ươn hèn cho đóng vai anh
hùng hiệp sĩ.
2.- Về tinh thần: Lửa trại làm cho trại sinh tháo vát, tập suy nghĩ nhanh,
có sáng kiến, dạn dĩ. . .
3.- Mục đích giải trí: Làm cho trại sinh ham thích những cuộc giải trí trong
sạch, thân mật, không tốn tiền, có óc tổ chức.
Ngoài ra, trong sinh hoạt của Gia Đ́nh Phật Tử, Ư Nghĩa và Mục Đích của Lửa
Trại c̣n phải mang nét đặc thù, tô đậm sắc thái Giáo Dục của Tổ Chức, phải
hướng đúng theo Châm Ngôn: Chơn - Thiện - Mỹ.
IV.- CÁC LOạI LỬA TRạI:
Lửa trại khác với văn nghệ sân khấu ở điểm quan trọng là: diễn viên và khán
giả là một. Lửa trại là cuộc vui quanh lửa của những người đồng đi vào buổi
tối sau một ngày hoạt động. Lửa trại phải bc l được tinh thần của trại, của
tổ chức. Lửa trại phải diễn ở ngoài trời, nhưng cần tránh nơi đông đúc, nơi
quá rng, cần tạo sự thân mật ấm cúng để trại sinh tự do phát l t́nh cảm hay
tỏ bày ư kiến. Ta có thể có các loại lửa trại sau dây:
1.- Lửa Mởi Trại hay Lửa Kết Thân: dành cho những người mới đến chưa quen
biết nhau có tính cách kết thân mọi người vui chung, chơi chung, hát chung;
không có tŕnh diễn cá nhân.
Củi thật tốt, Trại Trưởng châm lửa sau khi các Đơn Vị dự chơi đông đủ. Vai
tṛ của những Quản Ca và Quản Tṛ (gọI là Ban Tác Đng Tinh Thần) rất quan
trọng. Phải gây không khí hứng khởi ngay từ ban đầu và kêu gọi mọi người
tham gia và tạo cơ hội cho mọi người được cơ hội làm quen với nhau. Lửa Mởi
Trại hay Lửa Kết Thân chỉ nên kéo dài trong ṿng 45 đến 60 phút.
2.- Lửa Sinh Hoạt: Một h́nh thức họp vui quanh lửa, các đơn vị dự chơi hợp
tác với Quản tṛ đóng góp vào chương tŕnh vui chung. Các tṛ chơi, bài hát,
vở kịch được sắp xếp theo thứ tư và tŕnh diễn tùy thuộc vào nhịp độ ánh
sáng của lửa.
Cường độ "Cuộc Vui" thuộc vào ánh sáng của Lửa, ví dụ như: vui nhộn, hăng
hái sinh động vào lúc lửa bừng sáng, lúc khởi đầu. Vui vừa khi lửa cháy đều.
Những bài hát êm nhẹ, những câu chuyện đứng đắn được hát, được kể theo nhịp
lửa êm dịu dần dần. ThờI gian của Lửa Sinh Hoạt trung b́nh là 1 giờ 30 phút.
3.- Lửa Chủ Đề: Lửa nầy công phu hơn, đ̣i hỏi người dự chơi một tŕnh độ cao
hơn. Ban Quản trại chọn các đề tài, tất cả các mục tŕnh diễn đều phải hướng
về chủ điểm đề tài ấy. Thời gian của Lửa Chủ Đề không nên quá 60 phút. Quản
Tṛ cần biết những tiết mục tŕnh diễn để sắp đặt Chương Tŕnh thật hợp lư.
4.- Lửa Kết Trại: Tổ chức vào đêm cuối của trại, nhắc nhở, tổng kết lại
những sinh hoạt suốt kỳ trại. Trại sinh có thể diễn lại những điều đă ghi
nhận được về những ngày trại bằng một vở kịch vừa vui, vừa đầy đủ, không sai
lạc tinh thần của Trại; hoặc diễn lại có tính cách vui (không châm biếm)
từng cử chỉ, ngôn ngữ, thói quen, công việc của từng ngườI, đặc biệt ở trong
Trại. Tất cả tiết mục đều nhằm mục đích nhắc lại, làm sâu đậm thêm kỹ niệm
của những ngày sinh hoạt chung.
Lửa châm theo nhiều cách tùy theo sáng kiến, cốt cho có vẻ thiêng liêng,
kích động được Trại Sinh. Nhịp vui và nhịp lửa cũng phải theo nhau như Lửa
Sinh Hoạt, Lửa sắp tàn là giờ hát những bài ca cuối lửa. Thời gian Lửa Kết
Trại vào khoảng 1 giờ 30 phút đến 2 giờ 00.
5.- Lửa Tĩnh Tâm: Tổ chức cho những đoàn viên lớn tuổi (từ Ngành Thiếu trở
lên) vào cuối những ngày làm việc nặng nhọc, cần nghỉ ngơi tĩnh dưỡng. Loại
nầy không Quản tṛ, không Quản lửa, Huynh trưởng hướng dẫn tất cả suy tưởng
về một vấn đề hay kể cho nhau nghe những kinh nghiệm, những cảm xúc trong
cuộc đời sinh hoạt của ḿnh, cùng hát cho nhau nghe những bài hát êm, nhẹ,
ca ngợi lư tưởng, t́nh yêu quê hương xóm làng, t́nh thương đoàn thể.
Lửa Tĩnh Tâm c̣n goị là Lửa Trại Dặm Đường, không có số ngườI tham dự nhiều,
từ 15 đế`n 20 ngườI là tốt nhất, thờI gian không hạn chế, nhưng kéo dài làm
mất h́nh ảnh đẹp.
6.- Thanh Đàm: Buổi Thanh đàm hay giờ Tĩnh Túc được bắt đầu sau một ngày làm
việc. Thanh Đàm là một h́nh thức nói chuyện mà đề tài là những vấn đề bao
quát, lư tưởng. Thanh đàm lại không phải là một buổi hi thảo để t́m một kết
luận mà là yên tĩnh suy nghĩ lắng đọng tâm hồn, gạt bỏ mọi cố chấp, mặc cảm
tự tôn, là lời tâm sự thành thật, là tiếng nói của những tâm hồn thanh cao.
Người dự cần phải thành thật nh́n thẳng vào ḷng ḿnh tự xét, không mang
những lời nói giả tạo. Người nói thật chậm răi vừa đủ người khác nghe, không
b́nh phẩm khen chê. Chấm dứt lời nói trong yên lặng, không vỗ tay và người
khác tiếp tục nói.
Lửa Thanh Đàm không nên kéo dài quá một giờ.
V.- CÁCH TỔ CHỨC LỬA TRạI :
Nói đến "tổ chức" là phải nghĩ đến sự chuẩn bị, sự phân công và phân nhiệm
rơ ràng, chính xác.
1.- Nhiệm vụ Ban Quản Trại: Điều khiển và điều động tổng quát Đêm Lửa Trại
với các việc cụ thể:
- Chọn loại lửa trại thích hợp.
- Phát họa chương tŕnh,
- Chọn sân lửa thích hợp
- Loan báo cho các đơn vị dự chơi đề tài và tiêu chuẩn của buổi lửa trước,
ít nhất là một buổi.
- Điều khiển Phần Khai Lửa và Kết Lửa trong Chương Tŕnh Lửa Trại (c̣n Phần
Tŕnh Diễn do Quản Tṛ Điều Khiển).
- Mời và Đón Tiếp Quan Khách.
2.- Nhiệm vụ của các đơn vị dự chơi: Đội, Chúng Trưởng phải t́m đề mục phù
hợp:
- Tŕnh bày và nhờ các Đoàn sinh góp ư kiến, tập tành chuẩn bị dụng cụ
- Thực hiện; phân công thật đều để tất cả cùng tham gia mới có kết quả.
3.- Nhiệm vụ của Trại Sinh:
- Suy nghĩ về vai tṛ của ḿnh sắp đóng, t́m ṭi những nét độc đáo đễ diễn
tả.
- Gợi ư về cách thức diễn đạt của ḿnh với người khác để có thêm ư kiến.
- T́m vật liệu đơn giản để hóa trang.
- Tập dợt và thủ sẵn bài hát riêng cho Độ, Chúng.
Ghi chú:
a.- Kịch: nên chọn những vở kịch nào, giáo dục, lịch sử. Hài kịch cần tránh
những vở ăn cướp, nói láo, lường gạt hay ngớ ngẩn đến độ ngốc nghếch.
b.- Bài hát: Bắt buộc trước hết phải là bài hát Đạo, bài hát Gia Đ́nh Phật
Tử, kế đến là những bài hát có tính cách lành mạnh hợp với tuổi trẻ. Tránh
những bài hát bằng tiếng dân tộc, tiếng Tàu có vẻ ngớ ngẩn đến trơ trẻn
không nói được ǵ và chẳng có tác dụng nào.
4.- Nhiệm vụ của Quản Tṛ:
- Thu nhận các tiết mục của các Đơn Vị dự chơi.
- Lập chương tŕnh, chú ư cách sắp xếp các tiết mục, điều khiển và điều động
toàn bộ phần tŕnh diễn văn nghệ trong chương tŕnh lửa trại:
- Giới thiệu cho duyên dáng, găy gọn.
- Cần nhanh trí để khéo lấp những chỗ nhạt nhẽo trân tráo, vụng về của diễn
viên.
- Sau mỗi tṛ vui nên cho tiếng reo, bài hát thích hợp.
5.- Nhiệm vụ của Quản Ca: Phụ giúp Quản Tṛ đóng góp bài ca có ư nghĩa, đệm
vào khoảng trống của Chương Tŕnh.
6.- Nhiệm vụ của Đội Quản lửa: Quản lửa thường là một Đội do một Huynh
trưởng phụ trách, thay phiên nhau theo dơi và điều khiển lửa. Nhiều nhất
trên sân lửa là 2 người, không ngồi thường trực một chỗ mà di động khéo léo
để không vướng mắt người xem, không làm loăng tiết mục tŕnh diễn. Đội Quản
Lửa cần phải:
- Dự bị số củi đủ dùng với thời gian dự định. Dầu lửa một ít, nếu có thể sắm
thêm bột màu để có nhiều màu lửa theo ư muốn. Đội Quản lửa cũng không quên
cây gậy dài, một vài bao bố dày, và ít nhất là 2 thùng nước để giảm bớt ngọn
lửa khi cần.
- Xếp đặt sân lửa và săn sóc ngọn lửa: Cho đốt lửa một hay hai bếp tùy theo
số lượng người tham dự. Chỗ làm tṛ tránh chiều khói đến. Chỗ khách ngồi
tránh khói.
Ngoài ra, ĐộI Quản Lửa phải biết điều khiển ngọn lửa, ánh lửa, màu lửa cho
phù hợp với các tiết mục tŕnh diễn:
- Muốn có lửa lớn, có thể thêm dầu hay cỏ khô.
- Với bột diêm sinh màu lửa có thể trở nên màu vàng.
- Cho bột khói đèn vào để có lửa màu xám (có thể dùng bột trong các trái
khói màu).
- Thêm cỏ ướt cho ánh sáng có khói lam
- Nước lạnh hay cát có thể làm lửa lắng xuống như ư.
Người quản lửa phải ước định thời gian buổi lửa để lúc củi tàn, chương tŕnh
vừa hoàn tất.
VI.- ĐIỀU KHIỂN MộT BUỔI LỬA TRạI:
Thông thường, một buổi Lửa Trại gồm 3 phần: Phần Khai Lửa, Phần Tŕnh Diễn
và Phần Kết Lửa. Hai Phần Khai và Kết Lửa thuộc về Nghi Thức của Gia Đ́nh
Phật Tử, là Tinh Thần của Tổ Chức; Phần Tŕnh Diễn nhằm phản ảnh nếp sinh
hoạt của Trại, cuộc sống của Gia Đ́nh.
1.- Phần Khai lửa:
Trại Sinh đứng thành ṿng tṛ, xung quanh bếp lửa. Sau khi Đón Tiếp Quan
Khách và Giới Thiệu Lửa Trại qua Câu Chuyện Khai Lửa (nói Ư Nghĩa, Mục Đích,
Tinh Thần Lửa Trại và Cảm Ơn các Vị Ân Nhân) của Huynh Trưởng Đại Diện Ban
Quản Trại, tất cả cùng Chắp Tay Cầu Nguyện, Niệm Danh Hiệu Đức Bổn Sư 3 lần,
mong Ánh Sáng Trí Tuệ của Tam Bảo về soi sáng tâm hồn chúng ta. Dứt lời Niệm,
một hồi c̣i vang nhẹ, 3 ngọn đuốc lớn từ 3 hướng đi tới, hợp vào nhau; rồi
Mời Trại Trưởng châm ngọn Lửa Trí Tuệ. Sau đó, đuốc Tam Bảo trở về vị trí củ
và Đội Mừng Lửa nhảy bài "Lửa Thiêng" và mọi người cùng hát theo với tinh
thần nhập cuộc, nhắc nhở tinh thần các vị Bồ Tát, Thánh Tử Đạo bằng ngọn lửa
thiêng đi vào ḷng Phật giáo.
- Sau đó, Quản tṛ ra mắt, và các tṛ vui bắt đầu.
2.- Phần Tŕnh Diễn: Do quản tṛ điều khiển chương tŕnh văn nghệ cho đến
hết Phần Tŕnh Diễn.
Quản Tṛ - ngoại việc nắm vững nội dung các tiết mục sẽ tŕnh diễn để sắp
xếp một chướng tŕnh mach lạc từ đầu đến cuối; ở đây, c̣n đ̣i hỏi khả năng
hoạt náo với những lời giới thiệu duyên dáng, hoạt bát của Quản Tṛ, với
những ứng biến lanh lẹ để che lấp các nhược điểm vụng về của Diễn Viên.
3.- Phần Kết Lửa:
Sau khi trao trả Quản Tṛ về vị trí củ (Phần Khai Lửa và Lửa Tàn do một
người điều khiển khác với người quản tṛ), tất cả sửa lại ṿng tṛn và đứng
sát vào nhau, để nghe Trại Trưởng nói Câu Chuyện Lửa Tàn: gồm những nhận xét
tổng quát về Chương Tŕnh Văn Nghệ, Diễn Xuất, Tinh Thần Tham Dự, một vài
Kinh nghiệm cần góp ư v.v... và điểm chính yếu trong Câu Chuyện Lửa Tàn là
Khuyến khích Tinh Thần cố gắng của Trại Sinh, để dạt được mục đích, nhu cầu
của Trại; hay một công tác mà Ban Quản Trại nhắm đến.
Câu Chuyện Lửa Tàn của Trại Trưởng chấm dứt, bài Sám Hối Phát Nguyện được
vọng cao lên giữa đêm khuya thanh vắng khi ngọn lửa tàn.
Sau đó, các Trại Sin him lặng, lần lượt trơ về lều cho đến khi dứt ánh sáng
- Đội quản lửa thu dọn xong.
VIII.- KẾT LUậN:
Một lần họp mặt mà không có cuộc vui quanh lửa, kể như thiếu đi một nửa ư
nghĩa. Những buổi lửa có kết quả hay không là do Ban Quản Trại biết chuẩn bị,
thúc đẩy, quản tṛ khéo léo nhất là ở câu chuyện lửa tàn.
|
